01
Kto decyduje o urlopie podczas wypowiedzenia?
Zasadę szczególną zawiera art. 167¹ Kodeksu pracy. Jeżeli pracodawca udzieli pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia, pracownik ma obowiązek go wykorzystać. Pracodawca nie musi uzgadniać terminu z pracownikiem ani uzyskiwać jego odrębnej zgody.
Przepis nie uzależnia tej możliwości od tego, kto złożył wypowiedzenie. Może więc znaleźć zastosowanie zarówno po wypowiedzeniu pracodawcy, jak i po wypowiedzeniu pracownika. To nadal pracodawca udziela urlopu — pracownik nie powinien po prostu przestać przychodzić do pracy na podstawie własnej decyzji.
02
Urlop zaległy i bieżący — co może objąć decyzja?
Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że w okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić zarówno urlopu zaległego, jak i bieżącego. Te dwie pule trzeba jednak rozpatrywać oddzielnie.
Urlop zaległy
Może zostać udzielony w okresie wypowiedzenia. Nie jest ponownie pomniejszany proporcją dotyczącą bieżącego roku.
Urlop bieżący
U dotychczasowego pracodawcy jest ograniczony wymiarem wynikającym z urlopu proporcjonalnego do okresu zatrudnienia w tym roku.
Jeżeli pracownik wykorzystał wcześniej więcej urlopu, niż wynikałoby z proporcji u dotychczasowego pracodawcy, wpływa to na wymiar urlopu u kolejnego pracodawcy zgodnie z art. 155¹ Kodeksu pracy. Nie oznacza to automatycznie obowiązku zwrotu wynagrodzenia urlopowego.
03
Jak policzyć urlop do dnia rozwiązania umowy?
Urlop nie jest rozliczany przez proste zaznaczenie kolejnych dni kalendarzowych. Udziela się go na dni, które zgodnie z grafikiem są dla pracownika dniami pracy, w wymiarze godzin odpowiadającym planowanej pracy.
| Rozliczenie | Pon. | Wt. | Śr. | Czw. | Pt. | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Grafik pracy | 8 godz. | 8 godz. | 8 godz. | 4 godz. | 8 godz. | 36 godz. |
| Urlop | 8 godz. | 8 godz. | 8 godz. | 4 godz. | — | 28 godz. |
- Sobota może być dniem urlopu, jeżeli według grafiku jest dniem pracy.
- Dzień wolny z grafiku nie zużywa puli urlopowej.
- Przy niepełnym etacie i nierównych zmianach kluczowe są godziny zaplanowane na dany dzień.
Nie znasz jeszcze dnia rozwiązania umowy? Najpierw sprawdź go w kalkulatorze okresu wypowiedzenia.
04
Cztery sytuacje, których nie należy mylić
Płatny odpoczynek udzielony przez pracodawcę.
Pomniejsza pulę w dniach i godzinach.
Odrębne płatne zwolnienie na wniosek, przy wypowiedzeniu pracodawcy i okresie co najmniej 2 tygodni.
Nie pomniejsza urlopu.
Decyzja pracodawcy na podstawie art. 36² Kodeksu pracy.
Samo w sobie nie rozlicza puli urlopu.
Rozliczenie pieniężne niewykorzystanego urlopu po rozwiązaniu albo wygaśnięciu umowy.
Powstaje, gdy urlopu nie wykorzystano w naturze.
05
Przykłady urlopu w okresie wypowiedzenia
- 01
Wypowiedzenie złożył pracownik
Pracownik ma urlop zaległy i składa miesięczne wypowiedzenie. Pracodawca może udzielić mu tego urlopu w czasie wypowiedzenia bez uzgadniania terminu. To, że wypowiedzenie złożył pracownik, nie wyłącza art. 167¹.
- 02
Wypowiedzenie złożył pracodawca
Przy trzymiesięcznym wypowiedzeniu pracodawca udziela części urlopu. Pracownik może dodatkowo wystąpić o 3 dni zwolnienia na poszukiwanie pracy. Są to dwa odrębne uprawnienia i wymagają osobnego zaplanowania.
- 03
Do końca umowy zostało za mało dni pracy
Po uwzględnieniu grafiku, choroby albo innych usprawiedliwionych nieobecności nie można wykorzystać całej puli. W dniu ustania zatrudnienia niewykorzystane godziny co do zasady stają się podstawą ekwiwalentu.
Daty są ilustracją przebiegu sprawy, a nie uniwersalnym grafikiem. Rzeczywisty wymiar wymaga danych o urlopie, etacie i rozkładzie czasu pracy.
06
Co zmienia choroba w czasie urlopu?
Czasowa niezdolność do pracy może uniemożliwić rozpoczęcie urlopu albo przerwać już rozpoczęty urlop na zasadach art. 165 i 166 Kodeksu pracy. Dni objętych prawidłowo stwierdzoną niezdolnością nie rozlicza się jako wykorzystanego urlopu.
Jeżeli okres wypowiedzenia nadal trwa, pracodawca może udzielić niewykorzystanej części w późniejszym terminie. Gdy stosunek pracy zakończy się wcześniej, pozostała pula podlega rozliczeniu według zasad ekwiwalentu.
Co z urlopem zaplanowanym wcześniej?
Samo ujęcie urlopu w planie albo wcześniejsze uzgodnienie terminu nie oznacza, że żadna okoliczność nie może już zmienić daty. Kodeks pracy przewiduje przesunięcie urlopu między innymi z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, gdy nieobecność powodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.
W okresie wypowiedzenia warto uzyskać jasną informację, które dni pracodawca ostatecznie udzielił jako urlop, a które mają pozostać dniami pracy albo innym rodzajem usprawiedliwionej nieobecności.
Co sprawdzić przed ostatnim dniem pracy?
- datę skutecznego doręczenia wypowiedzenia i datę rozwiązania umowy;
- oddzielnie urlop zaległy oraz bieżący urlop proporcjonalny;
- grafik i liczbę godzin pracy w dniach planowanego urlopu;
- pisemną lub przyjętą u pracodawcy informację o terminie udzielonego urlopu;
- odrębne dni na poszukiwanie pracy, jeżeli wypowiedzenia dokonał pracodawca;
- liczbę godzin, które pozostaną do rozliczenia ekwiwalentem.
07
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop w okresie wypowiedzenia?
Tak. Zgodnie z art. 167¹ Kodeksu pracy pracownik ma obowiązek wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli pracodawca udzieli go w okresie wypowiedzenia. Pracodawca nie musi uzgadniać tego terminu z pracownikiem.
Czy ma znaczenie, kto złożył wypowiedzenie?
Art. 167¹ Kodeksu pracy nie uzależnia możliwości udzielenia urlopu od tego, która strona wypowiedziała umowę. Inaczej jest ze zwolnieniem na poszukiwanie pracy, które przysługuje tylko przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę i po spełnieniu pozostałych warunków.
Czy pracownik może sam zdecydować, że wykorzysta urlop podczas wypowiedzenia?
Nie powinien rozpoczynać urlopu jednostronnie. Może złożyć wniosek, ale do wykorzystania urlopu potrzebne jest jego udzielenie przez pracodawcę. Szczególna reguła okresu wypowiedzenia pozwala również pracodawcy samodzielnie wyznaczyć urlop.
Czy urlop w okresie wypowiedzenia obejmuje urlop zaległy?
Tak. Pracodawca może udzielić zarówno urlopu zaległego, jak i urlopu bieżącego. Ograniczenie wynikające z proporcji do okresu zatrudnienia w roku ustania umowy dotyczy urlopu bieżącego.
Czy pracodawca może nakazać wykorzystanie całego urlopu bieżącego?
Urlop bieżący udzielany przez dotychczasowego pracodawcę nie może przekroczyć wymiaru wynikającego z zasad urlopu proporcjonalnego za rok, w którym ustaje zatrudnienie. Trzeba osobno ustalić urlop zaległy i bieżący.
Jak liczy się dni urlopu przy nierównym grafiku?
Urlopu udziela się na dni, które zgodnie z rozkładem są dla pracownika dniami pracy, w wymiarze godzin odpowiadającym zaplanowanej pracy. Dlatego dzień urlopu może rozliczyć inną liczbę godzin niż osiem, a sobota może być dniem urlopu, jeżeli jest dniem pracy w grafiku.
Co się dzieje, gdy pracownik zachoruje podczas urlopu?
Czasowa niezdolność do pracy może przesunąć rozpoczęcie urlopu albo przerwać jego wykorzystywanie na zasadach art. 165 i 166 Kodeksu pracy. Jeżeli do końca zatrudnienia nie będzie już możliwe udzielenie pozostałej części, powstaje prawo do ekwiwalentu.
Czy urlop zastępuje dni na poszukiwanie pracy?
Nie. Zwolnienie na poszukiwanie pracy jest odrębnym uprawnieniem. Przysługuje na wniosek przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę, gdy okres wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie. Tych samych godzin nie można jednocześnie rozliczyć jako urlopu i zwolnienia.
Czy urlop i zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy to to samo?
Nie. Urlop wypoczynkowy pomniejsza pulę urlopową. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy na podstawie art. 36² Kodeksu pracy nie jest urlopem i nie rozlicza godzin z puli urlopowej.
Co z urlopem niewykorzystanym do końca umowy?
W dniu rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy niewykorzystany urlop co do zasady przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Wyjątek może dotyczyć bezpośrednio kolejnej umowy z tym samym pracodawcą, jeżeli strony postanowią wykorzystać urlop w czasie tej umowy.
Ograniczenia poradnika
Artykuł opisuje zasady ogólne dla pracowników objętych Kodeksem pracy. Nie ocenia zgodności konkretnego wypowiedzenia z prawem, szczególnej ochrony pracownika ani prawidłowości indywidualnej decyzji urlopowej.
Odrębnej analizy mogą wymagać między innymi przepisy branżowe i pragmatyki służbowe, układy zbiorowe, zmiany etatu w trakcie roku, pierwsza praca, równoległe zatrudnienie, urlopy dodatkowe oraz nietypowe rozkłady czasu pracy. W razie sporu znaczenie mają dokumenty i pełny stan faktyczny.
08
Źródła urzędowe
Treść została sprawdzona na podstawie przepisów oraz wyjaśnień instytucji publicznych. Linki prowadzą bezpośrednio do materiałów źródłowych.
- Elektroniczny Dziennik UstawKodeks pracy — w szczególności art. 36², 37, 154², 155¹, 164–167¹ i 171Otwórz źródło
- Państwowa Inspekcja PracyUrlop wypoczynkowy i inne zwolnienia od pracyOtwórz źródło
- Państwowa Inspekcja PracyStosunek pracy — prawa i obowiązki w okresie wypowiedzeniaOtwórz źródło
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki SpołecznejUrlopy i zwolnienia od pracyOtwórz źródło
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki SpołecznejUstanie stosunku pracyOtwórz źródło