Kalkulator zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech

Sprawdź najpierw, czy świadczenie powinny wypłacać Niemcy czy Polska. Jeśli Niemcy — policzymy orientacyjną kwotę i okres ALG I.

  1. 1Kraj
  2. 2Prawo
  3. 3Okres
  4. 4Kwota
  5. 5Przerwa w wypłacie

Krok 1 z 5

Najpierw sprawdźmy, który kraj jest właściwy

Gdzie mieszkałeś podczas pracy w Niemczech?

Nie chodzi wyłącznie o meldunek. Liczy się to, gdzie naprawdę było Twoje centrum życia: rodzina, mieszkanie, codzienne sprawy.

Jak działa niemiecki zasiłek dla bezrobotnych

01

Polska czy Niemcy — kto wypłaca zasiłek?

To pytanie jest ważniejsze od kwoty, bo źle postawione otwiera niewłaściwe postępowanie i kosztuje tygodnie.

Unijna koordynacja nie pyta, gdzie płaciłeś składki, tylko gdzie miałeś zwykłe miejsce zamieszkania w czasie pracy. Nie chodzi przy tym wyłącznie o meldunek — liczy się faktyczne centrum interesów życiowych: rodzina, mieszkanie, powroty, sprawy codzienne.

Przy całkowitym bezrobociu osoby, która wracała do kraju zamieszkania codziennie albo co najmniej raz w tygodniu, świadczenie zasadniczo ustala państwo zamieszkania. Dla większości polskich pracowników w Niemczech oznacza to polski urząd pracy i polskie zasady, a niemieckie okresy potwierdza dokument U1.

Reguła wygląda inaczej przy bezrobociu częściowym lub okresowym, gdy stosunek pracy w Niemczech nadal trwa. To odrębna sytuacja, której ten kalkulator nie rozstrzyga — kieruje wtedy do sprawdzenia zamiast podawać kwotę.

02

Kiedy przysługuje ALG I?

Pięć warunków, które muszą wystąpić równocześnie.

  • BezrobocieBrak zatrudnienia albo praca poniżej piętnastu godzin tygodniowo (§ 138 ust. 3 SGB III).
  • DyspozycyjnośćMożliwość i gotowość podjęcia pracy podlegającej ubezpieczeniu w wymiarze co najmniej piętnastu godzin tygodniowo.
  • ArbeitslosmeldungOsobiste zgłoszenie bezrobocia najpóźniej w pierwszym dniu bez pracy.
  • Własne staraniaAktywne poszukiwanie pracy i współpraca z Agentur für Arbeit.
  • AnwartschaftszeitWymagany okres ubezpieczenia na wypadek bezrobocia w ramie czasowej.
03

Dwanaście miesięcy w trzydziestu — i wyjątek dla krótkich umów

Standardowa Anwartschaftszeit to dwanaście miesięcy okresów ubezpieczeniowych w ramie trzydziestu miesięcy przed powstaniem prawa. Miesiące nie muszą być ciągłe ani pochodzić od jednego pracodawcy, a wliczać mogą się również inne okresy objęte ubezpieczeniem.

Jeżeli masz od sześciu do jedenastu miesięcy, sprawa nie jest zamknięta. § 142 ust. 2 SGB III przewiduje skróconą Anwartschaftszeit dla osób, u których przeważały zatrudnienia z góry ograniczone do maksymalnie czternastu tygodni, a dochód z ostatnich dwunastu miesięcy nie przekroczył półtorakrotności rocznej Bezugsgröße. To wąska furtka, ale realna — dotyczy przede wszystkim pracy sezonowej i projektowej.

04

Jak długo można dostawać ALG?

Progi są ustawowe i skokowe. Między nimi nic się nie dzieje — dwadzieścia trzy miesiące ubezpieczenia dają dokładnie tyle samo, co dwadzieścia.

Do ustalenia długości świadczenia bierze się okresy ubezpieczenia w ramie rozszerzonej, którą Bundesagentur für Arbeit opisuje użytkownikom jako ostatnie pięć lat. To inna rama niż trzydziestomiesięczna, która służy do ustalenia samego prawa. Dlatego formularz pyta o obie liczby osobno.

Trzy najwyższe progi wymagają równocześnie odpowiedniego wieku w dniu powstania prawa. Trzydzieści miesięcy ubezpieczenia daje 450 dni dopiero po ukończeniu 50 lat — dzień wcześniej obowiązuje próg 360 dni.

05

Jak obliczana jest kwota?

Pięć kroków, w tej i tylko w tej kolejności.

Podstawą jest beitragspflichtiges Bruttoarbeitsentgelt z okresu wymiaru, przeliczone na jeden dzień. Standardowo bierze się rozliczone okresy wynagrodzenia z roku przed powstaniem prawa. Jeżeli w tej ramie nie ma co najmniej 150 dni z prawem do wynagrodzenia, ramę rozszerza się do dwóch lat; gdy i to nie wystarczy, wchodzi wymiar fikcyjny z § 152 SGB III.

Do podstawy wchodzą także oskładkowane wypłaty jednorazowe, takie jak Weihnachtsgeld czy Urlaubsgeld. Nie wchodzą natomiast Krankengeld ani odprawa (Abfindung), a Minijob bez ubezpieczenia na wypadek bezrobocia nie jest zwykłym oskładkowanym wynagrodzeniem.

06

Dlaczego to nie jest 60% ostatniego netto?

Tak nie liczy się ALG

ostatnie netto × 60%

Tak liczy ustawa

(brutto/dzień − 20% − Lohnsteuer − Soli) × 60%

Kwota, którą widzisz na pasku wypłaty, powstaje po odjęciu twoich rzeczywistych składek, twojej Kirchensteuer i twoich indywidualnych ulg. Leistungsentgelt powstaje zupełnie inaczej: ustawodawca zastąpił rzeczywiste składki jednym ryczałtem 20%, kazał policzyć Lohnsteuer według programu BMF bez ulg, które nie przysługują każdemu, i całkowicie pominął Kirchensteuer.

Skutek bywa zaskakujący w obie strony. Osoba z niskim obciążeniem podatkowym często dostaje więcej, niż sugeruje prosty rachunek „60% netto". Osoba płacąca wysokie składki na ubezpieczenie zdrowotne — mniej, bo ryczałt 20% jest niższy niż jej faktyczne obciążenie.

07

Steuerklasse a wysokość ALG

Decyduje klasa podatkowa zapisana jako Lohnsteuerabzugsmerkmal na początku roku, w którym powstało prawo do świadczenia. Nie ta z ostatniego paska wypłaty i nie ta, którą właśnie zmieniasz.

Późniejsze zmiany klasy uwzględnia się od dnia, w którym po raz pierwszy wystąpiły przesłanki zmiany. Dla małżonków i partnerów, którzy zamienili się klasami, § 153 ust. 3 SGB III stawia dodatkowe warunki: nowe klasy muszą odpowiadać relacji miesięcznych wynagrodzeń albo prowadzić do niższego świadczenia. Dlatego kalkulator, gdy zaznaczysz zmianę klasy w trakcie roku, oznacza wynik jako wymagający sprawdzenia zamiast podstawiać najnowszą klasę.

08

Dziecko — 60% czy 67%

Stawka podwyższona przysługuje, gdy co najmniej jedno dziecko jest uwzględniane według § 32 EStG — u ciebie albo u małżonka lub partnera, przy nieograniczonym obowiązku podatkowym obojga i braku trwałej separacji.

To warunek progowy, nie skala. Troje dzieci nie daje więcej niż jedno. Przy dziecku pełnoletnim trzeba jednak sprawdzić dodatkowe warunki — sam fakt posiadania dorosłego dziecka nie wystarcza.

09

Sperrzeit — dwa różne skutki, które łatwo pomylić

Pierwszy skutek jest oczywisty: przez okres Sperrzeit świadczenie nie jest wypłacane. Drugi bywa przeoczony — Sperrzeit zmniejsza również łączną długość prawa. Przy dwunastotygodniowej Sperrzeit za porzucenie pracy zmniejszenie wynosi co najmniej jedną czwartą pierwotnego okresu.

Zdanie „poczekam dwanaście tygodni i dostanę cały okres" jest więc nieprawdziwe. Dlatego wynik kalkulatora pokazuje te dwie wielkości osobno: dni bez wypłaty i dni utracone z całego prawa.

Nie każde rozstanie z pracodawcą oznacza Sperrzeit. Wypowiedzenie z przyczyn zakładowych i wygaśnięcie umowy terminowej same z siebie jej nie powodują. Przy własnym wypowiedzeniu i Aufhebungsvertrag ryzyko jest realne, ale ustawa dopuszcza skrócenie do trzech albo sześciu tygodni, a wykazany ważny powód może je wyłączyć.

10

Arbeitssuchend i arbeitslos — dwa różne zgłoszenia

To nie jest to samo zgłoszenie i nie ma tego samego terminu. Pomylenie ich kosztuje tydzień Sperrzeit.

arbeitsuchend melden

3 miesiące przed końcem zatrudnienia

albo 3 dni od uzyskania informacji

arbeitslos melden

najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia

osobiście, bez tego prawo nie powstaje na czas

Arbeitsuchendmeldung zgłasza się jeszcze w czasie zatrudnienia — zasadniczo najpóźniej trzy miesiące przed jego końcem. Jeżeli o zakończeniu dowiedziałeś się później, masz na to trzy dni od uzyskania informacji. Spóźnienie może skutkować tygodniową Sperrzeit.

Arbeitslosmeldung to osobne zgłoszenie, którego dokonuje się najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia. Bez niego prawo do świadczenia w ogóle nie powstaje na czas.

11

U1 — potwierdzenie okresów z Niemiec

U1 służy do jednego: potwierdzenia okresów ubezpieczenia i zatrudnienia przebytych w Niemczech, gdy o zasiłek ubiegasz się w innym państwie. Wystawia go niemiecka instytucja na wniosek.

Dokument przyspiesza postępowanie, ale nie jest warunkiem bezwzględnym — instytucje mogą wymienić te dane również między sobą. Zdanie „bez U1 urząd zawsze odmówi" jest nieprawdziwe.

12

U2 — transfer przyznanego świadczenia

U2 dotyczy sytuacji odwrotnej niż U1: masz już prawo do niemieckiego Arbeitslosengeld i chcesz szukać pracy w innym państwie, zachowując wypłatę z Niemiec.

Warunki orientacyjne: prawo do niemieckiego ALG, zasadniczo co najmniej cztery tygodnie pozostawania do dyspozycji urzędu przed wyjazdem, uzyskanie U2 przed wyjazdem i rejestracja w urzędzie pracy kraju docelowego w ciągu siedmiu dni. Standardowy okres to trzy miesiące, z możliwym przedłużeniem do sześciu za zgodą instytucji.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi Arbeitslosengeld w Niemczech?

Arbeitslosengeld I wynosi 60% pauszalizowanego netta dziennego (Leistungsentgelt), a przy dziecku uwzględnianym według § 32 EStG — 67%. Leistungsentgelt nie jest twoim rzeczywistym netto: to podstawa wymiaru pomniejszona o ustawowy ryczałt 20% na ubezpieczenia społeczne, Lohnsteuer i Solidaritätszuschlag. Świadczenie liczy się za dni kalendarzowe, a pełny miesiąc to zawsze 30 dni.

Czy ALG to 60% ostatniego netto?

Nie. To najczęstsze nieporozumienie. Podstawą jest beitragspflichtiges Bruttoarbeitsentgelt przeliczone na jeden dzień, a nie kwota z paska wypłaty. Od tej podstawy odejmuje się trzy pozycje wskazane w § 153 SGB III: ryczałt 20% na ubezpieczenia społeczne, Lohnsteuer według Programmablaufplan BMF i Solidaritätszuschlag. Dopiero wynik mnoży się przez 60% albo 67%. Kirchensteuer nie jest tu odejmowana, nawet jeśli występuje na twojej zwykłej liście płac.

Kiedy przysługuje 67% zamiast 60%?

Wtedy, gdy ty albo — w odpowiednim przypadku — twój małżonek lub partner macie co najmniej jedno dziecko uwzględniane według § 32 ustawy o podatku dochodowym (EStG). Warunek jest zero-jedynkowy: drugie i kolejne dziecko nie podnosi stawki powyżej 67%. Przy dziecku pełnoletnim mogą obowiązywać dodatkowe warunki, na przykład nauka lub kształcenie zawodowe.

Ile miesięcy trzeba pracować w Niemczech, żeby dostać zasiłek?

Zasadniczo dwanaście miesięcy w ramach ubezpieczenia na wypadek bezrobocia w ostatnich trzydziestu miesiącach. Nie muszą pochodzić od jednego pracodawcy ani być ciągłe, a liczyć mogą się także inne okresy ubezpieczenia. Osobna, skrócona Anwartschaftszeit wymaga sześciu miesięcy, ale wyłącznie przy przewadze zatrudnień z góry ograniczonych do maksymalnie czternastu tygodni i przy dochodzie z ostatnich dwunastu miesięcy nieprzekraczającym 1,5-krotności rocznej Bezugsgröße.

Jak długo przysługuje ALG I?

Od 6 do 24 miesięcy. Decyduje długość okresów ubezpieczenia i wiek w dniu powstania prawa: 12 miesięcy ubezpieczenia daje 180 dni, 24 miesiące — 360 dni, a najdłuższe 720 dni wymaga 48 miesięcy ubezpieczenia i ukończonych 58 lat. Uwaga na dwie różne ramy czasowe: samo prawo bada się w okresie 30 miesięcy, ale długość świadczenia liczy się z okresów ubezpieczenia w ramie rozszerzonej, którą BA opisuje użytkownikom jako ostatnie pięć lat.

Czy mieszkając w Polsce dostanę niemiecki zasiłek?

To zależy od tego, gdzie było twoje zwykłe miejsce zamieszkania i jak często do niego wracałeś. Przy całkowitym bezrobociu pracownika przygranicznego — czyli osoby wracającej codziennie lub co najmniej raz w tygodniu — świadczenie zasadniczo ustala państwo zamieszkania, a więc Polska. Jeżeli wracałeś rzadziej, nie jesteś klasycznym pracownikiem przygranicznym i w zależności od sytuacji możesz ubiegać się w państwie ostatniego zatrudnienia albo wrócić do państwa zamieszkania.

Co to jest dokument U1?

U1 to przenośny dokument potwierdzający okresy ubezpieczenia i zatrudnienia przebyte w innym państwie — do celów ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wystawia go instytucja państwa, w którym pracowałeś. U1 przyspiesza postępowanie, ale nie jest jedyną drogą: instytucje mogą wymienić te dane również bez niego, w trybie elektronicznym.

Co to jest dokument U2?

U2 dotyczy zupełnie innej sytuacji niż U1. Wydaje się osobie, która ma już przyznane świadczenie w jednym państwie i chce wyjechać szukać pracy do innego, zachowując prawo do wypłaty. To dokument o transferze świadczenia, a nie o potwierdzaniu okresów pracy.

Czy można przenieść niemiecki zasiłek do Polski?

Tak, przy spełnieniu warunków transferu. Zasadniczo trzeba mieć prawo do niemieckiego ALG, pozostawać do dyspozycji Agentur für Arbeit przez co najmniej cztery tygodnie przed wyjazdem, uzyskać dokument U2 przed wyjazdem i zarejestrować się w urzędzie pracy państwa poszukiwania pracy w ciągu siedmiu dni. Standardowy okres transferu to trzy miesiące, z możliwością przedłużenia do sześciu za zgodą instytucji.

Czy własne wypowiedzenie zawsze oznacza Sperrzeit?

Nie zawsze i nie automatycznie na dwanaście tygodni. Sperrzeit bei Arbeitsaufgabe trwa co do zasady dwanaście tygodni, ale ustawa przewiduje skrócenie do trzech albo sześciu tygodni w określonych sytuacjach, a ważny powód — który trzeba wykazać — może ją wyłączyć. Istotne jest też to, o czym rzadko się mówi: dwunastotygodniowa Sperrzeit za porzucenie pracy zmniejsza całe prawo o co najmniej jedną czwartą, a nie tylko przesuwa pierwszą wypłatę.

Czy klasa podatkowa wpływa na wysokość ALG?

Tak, i to wyraźnie. Lohnsteuer odejmowana przy ustalaniu Leistungsentgelt zależy od klasy podatkowej, a przy klasie IV z faktorem także od samego faktora. Znaczenie ma klasa obowiązująca na początku roku, w którym powstało prawo, a nie ta z ostatniej wypłaty. Późniejsze zmiany klasy i zmiany między małżonkami mają w § 153 SGB III własne, szczególne reguły.

Czy majątek albo dochód małżonka wpływa na ALG?

Nie. Arbeitslosengeld I jest świadczeniem ubezpieczeniowym, a nie pomocą uzależnioną od sytuacji materialnej. Nie bada się oszczędności, nieruchomości ani samochodu, a dochód partnera zasadniczo nie jest odliczany. To zasadnicza różnica wobec Bürgergeld i podstawowego zabezpieczenia, gdzie takie badanie jest regułą.

Czy można dorabiać podczas pobierania ALG?

Można, ale w granicach. Praca musi pozostać poniżej piętnastu godzin tygodniowo, inaczej przestajesz spełniać definicję bezrobotnego. Podstawowa kwota wolna wynosi 165 EUR miesięcznie, a dochód ponad nią może zmniejszać świadczenie. Istnieją wyjątki i wyższe indywidualne kwoty wolne, dlatego kalkulator nie wylicza tego automatycznie, tylko oznacza sytuację jako wymagającą sprawdzenia.

Źródła i metodologia

Reguły pochodzą z tekstów ustawowych i materiałów urzędowych. Nie opieramy ich na blogach ani na kalkulatorach konkurencyjnych.

Średni dodatkowy składnik składki zdrowotnej

Kalkulator stosuje ustawowy średni dodatkowy składnik ubezpieczenia zdrowotnego obowiązujący w 2026 r. (2,9%), tak jak wymaga tego § 153 ust. 1 SGB III w związku z § 242a SGB V. W porównaniu z internetowym kalkulatorem Bundesagentur für Arbeit w części scenariuszy może wystąpić różnica kilku centów dziennie, wynikająca z wewnętrznej parametryzacji kalkulatora BA. Podstawa wymiaru, ryczałt 20%, granica wymiaru składek i przeliczenie na pełny miesiąc zgadzają się z kalkulatorem BA co do centa.