Co to jest Krankengeld?
Krankengeld to świadczenie pieniężne z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego, które zastępuje wynagrodzenie w czasie długiej niezdolności do pracy. Wypłaca je kasa chorych, a nie pracodawca. Nie jest to ani zasiłek socjalny, ani polski zasiłek chorobowy z ZUS — podstawa, limity i składki działają inaczej.
Świadczenie przysługuje osobom objętym ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym z prawem do Krankengeld. Prywatna polisa zapewnia zamiast tego Krankentagegeld o warunkach wynikających z umowy.
Kiedy pracodawca przestaje płacić wynagrodzenie?
Przy tej samej chorobie pracodawca wypłaca wynagrodzenie przez sześć tygodni, czyli 42 dni kalendarzowe. To Entgeltfortzahlung. Dopiero potem wypłatę przejmuje kasa chorych.
Warto rozróżnić dwie rzeczy. Prawo do Krankengeld powstaje już od dnia, w którym lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. W czasie dalszej wypłaty wynagrodzenia świadczenie pozostaje jednak w stanie Ruhen, czyli zawieszenia — nie jest wypłacane, bo pracownik otrzymuje oskładkowane wynagrodzenie. Dlatego uproszczenie „prawo powstaje dopiero 43. dnia” jest nieprawdziwe, choć pracownik zwykle zaczyna faktycznie otrzymywać Krankengeld po zakończeniu sześciu tygodni dalszej wypłaty.
Krótkie chorobowe to jeszcze nie Krankengeld
Przez maksymalnie pierwsze sześć tygodni tej samej niezdolności wynagrodzenie zasadniczo wypłaca dalej pracodawca. To zupełnie inne świadczenie niż Krankengeld i liczy się je według innych zasad.
- Obowiązuje zasada wynagrodzenia utraconego: pracownik dostaje co do zasady tyle, ile otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował.
- Konkretne dodatki zmianowe, nocne i niedzielne mogą zależeć od grafiku oraz od regulacji taryfowych i zakładowych.
- Dodatkowa zapłata za nadgodziny jest szczególnym przypadkiem i bywa traktowana odrębnie.
- Podatkowe traktowanie dodatków w okresie choroby może różnić się od sytuacji, w której godziny zostały faktycznie przepracowane.
Ten kalkulator nie przelicza dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę — za dużo tu zależy od indywidualnego grafiku i układu zbiorowego, żeby podać wiarygodną kwotę. Ten kalkulator zaczyna być najbardziej przydatny wtedy, gdy kończy się dalsza wypłata wynagrodzenia i zaczyna Krankengeld.
Ile wynosi Krankengeld w Niemczech?
Podstawą jest Regelentgelt, czyli regularne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek, przeliczone na dzień kalendarzowy. Przy wynagrodzeniu miesięcznym dzieli się je przez 30. Świadczenie wynosi 70% tej kwoty, ale nie więcej niż 90% wynagrodzenia netto przeliczonego na dzień.
Świadczenie wypłacane jest za dni kalendarzowe, także za weekendy i święta. Pełny miesiąc liczy się ustawowo jako 30 dni, niezależnie od tego, ile dni ma kalendarzowo.
70% brutto czy 90% netto — który limit działa?
Działa ten, który daje niższą kwotę. Przy typowej niemieckiej relacji netto do brutto — mniej więcej 65–72% — ograniczeniem jest zwykle 90% netto. Przy relacji powyżej mniej więcej 78% wiąże 70% brutto. Granica przebiega dokładnie tam, gdzie netto stanowi siedem dziewiątych brutto.
Ma to praktyczny skutek: dwie osoby z tym samym brutto, ale w różnych klasach podatkowych, dostaną różne Krankengeld. Kalkulator pokazuje obie wartości obok siebie i zaznacza tę, która zadziałała.
Te dwa progi to nie wszystko. Obok nich działa maksimum wynikające z granicy wymiaru składek, a przy jednorazowych wypłatach dochodzi czwarty limit: świadczenie nie może przekroczyć dziennego netto bieżącego wynagrodzenia. Wiąże zawsze najniższa z tych wartości.
Maksymalne Krankengeld w 2026 roku
Regelentgelt uwzględnia się tylko do wysokości dziennej granicy wymiaru składek. W 2026 r. granica w ubezpieczeniu zdrowotnym i pielęgnacyjnym wynosi 69 750 EUR rocznie oraz 5 812,50 EUR miesięcznie, co po podzieleniu przez 360 daje 193,75 EUR dziennie.
Siedemdziesiąt procent tej kwoty to 135,63 EUR dziennie — maksymalne Krankengeld brutto w 2026 r. Wynagrodzenie powyżej granicy nie podnosi już świadczenia. Kalkulator wyprowadza tę wartość z granicy wymiaru składek, więc aktualizacja roku sprowadza się do zmiany jednej liczby.
Jak Weihnachtsgeld i Urlaubsgeld wpływają na Krankengeld?
Oskładkowane jednorazowe wypłaty z dwunastu miesięcy kalendarzowych przed początkiem niezdolności podwyższają podstawę. Mechanizm jest jednak inny, niż podpowiada intuicja: do dziennego Regelentgelt dolicza się 1/360 ich sumy, a nie premię podzieloną przez dwanaście.
Doliczenie działa też po stronie netto, bo limit 90% liczy się z odpowiednim zastosowaniem tych samych zasad. Kwotę doliczaną do netto ustala się przez przeniesienie relacji netto do brutto z okresu rozliczeniowego. Dzięki temu kalkulator nie musi zgadywać podatku od premii i nie wymaga dodatkowych danych z paska wypłaty.
Przykład: przy brutto 3 000 EUR, netto 2 100 EUR i Weihnachtsgeld 3 000 EUR podstawa dzienna rośnie o 8,33 EUR brutto i 5,83 EUR netto, a świadczenie z 63,00 EUR do 68,25 EUR dziennie.
Podwyżka ma jednak twardą granicę. Świadczenie policzone z premiami nie może przekroczyć kalendarzowego wynagrodzenia netto wynikającego z bieżącej pensji, czyli netto bezdoliczenia premii. W przykładzie powyżej granica wynosi 70,00 EUR dziennie — od momentu, w którym suma jednorazowych wypłat dobije świadczenie do tej wartości, kolejne premie nie podniosą go już wcale. Kalkulator pokazuje ten limit w rozbiciu wyniku dopiero wtedy, gdy podasz jednorazowe wypłaty.
Jakie składki są potrącane z Krankengeld?
Z samego świadczenia nie potrąca się bieżącej składki zdrowotnej — w czasie pobierania Krankengeld ubezpieczenie zdrowotne pozostaje bezskładkowe. Pozostają natomiast trzy pozostałe ubezpieczenia.
- Rentenversicherung — pełna stawka 18,6%, udział ubezpieczonego 9,3%.
- Arbeitslosenversicherung — pełna stawka 2,6%, udział ubezpieczonego 1,3%.
- Pflegeversicherung — pełna stawka 3,6%, udział ubezpieczonego od 0,8% do 2,4%.
Ważne rozróżnienie: podstawą wymiaru tych składek jest 80% wynagrodzenia stanowiącego podstawę świadczenia, a nie sama kwota Krankengeld. Od tej podstawy liczą się punkty emerytalne. Ubezpieczony ponosi jednak połowę składki tylko w części przypadającej na wypłacone świadczenie, a resztę finansuje kasa chorych. Praktycznie oznacza to, że z wypłaty znika około 12,4% świadczenia — od 11,4% przy pięciorgu dzieci do 13,0% u osoby bezdzietnej po 23. roku życia.
Kalkulator nie zakłada, że składki liczy się po prostu od kwoty świadczenia bez sprawdzenia podstawy — pokazuje obie liczby osobno, żeby było widać różnicę.
Krankengeld a dzieci i Pflegeversicherung
Składka pielęgnacyjna jest jedynym potrąceniem zależnym od sytuacji rodzinnej. Dodatek dla bezdzietnych wynosi 0,6 pkt proc. i obciąża wyłącznie ubezpieczonego. Zniżka 0,25 pkt proc. przysługuje za drugie do piątego dziecka, dopóki nie ukończy ono 25 lat.
Udział ubezpieczonego w składce pielęgnacyjnej| Sytuacja | Stawka |
|---|
| bezdzietny, ukończone 23 lata | 2,4% |
|---|
| bezdzietny, poniżej 23 lat | 1,8% |
|---|
| rodzic, jedno dziecko | 1,8% |
|---|
| dwoje dzieci poniżej 25 lat | 1,55% |
|---|
| troje dzieci poniżej 25 lat | 1,3% |
|---|
| czworo dzieci poniżej 25 lat | 1,05% |
|---|
| pięcioro i więcej dzieci poniżej 25 lat | 0,8% |
|---|
Rodzic dorosłych dzieci znajduje się pośrodku: nie płaci już dodatku dla bezdzietnych, ale nie ma też zniżki. Dlatego formularz pyta osobno o rodzicielstwo i osobno o liczbę dzieci poniżej 25 lat.
Osobna uwaga o Saksonii. Przy wynagrodzeniu za pracę pracownik w Saksonii ponosi dodatkowy 1 pkt proc. składki pielęgnacyjnej. Przepis o podziale składki dla osób pobierających Krankengeld do tej reguły nie odsyła, więc nie przenosimy jej automatycznie z listy płac na świadczeniobiorcę. Kalkulator nie pyta o land i nie różnicuje wyniku.
Czy od Krankengeld płaci się podatek?
Nie w sposób bezpośredni. Krankengeld jest zwolnione z podatku dochodowego i kasa chorych nie potrąca z niego zaliczki. Świadczenie nie jest jednak opodatkowane jak zwykła pensja i nie należy go z nią mylić: wchodzi do zastrzeżenia progresji.
Progressionsvorbehalt — co oznacza?
Progressionsvorbehalt to mechanizm, w którym zwolnione świadczenie podnosi stawkę podatkową stosowaną do pozostałych dochodów tego samego roku. Samo Krankengeld pozostaje nieopodatkowane, ale wynagrodzenie sprzed choroby i po niej może zostać opodatkowane wyższą stawką.
Praktyczny skutek: jeśli suma świadczeń objętych progresją przekroczy 410 EUR w roku, zwykle powstaje obowiązek złożenia rocznej deklaracji podatkowej, a zwrot podatku bywa niższy albo zamienia się w dopłatę. Kalkulator nie liczy tego rocznego efektu — wymagałby pełnego obrazu dochodów. Więcej o obowiązku deklaracji znajdziesz w poradnikuo rozliczeniu podatku w Niemczech.
Jak długo można otrzymywać Krankengeld?
Dla tej samej choroby świadczenie przysługuje najwyżej przez 78 tygodni w okresie trzech lat, licząc od początku niezdolności. Do tego limitu wliczają się także okresy uwzględniane ustawowo, w tym sześć tygodni dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Jeżeli w trakcie niezdolności dołączy kolejna choroba, okres świadczenia się nie wydłuża.
Kalkulator wysokości nie ustala pozostałej liczby tygodni prawa do świadczenia. Wymagałoby to pełnej historii chorób w trzyletnim okresie rozliczeniowym, w tym okresów zawieszenia.
6 tygodni i 78 tygodni — to nie ten sam limit
Te dwie liczby mylą się najczęściej. Sześć tygodni to okres, przez który wynagrodzenie wypłaca pracodawca — limit mówi, kiedy zaczyna płacić kasa chorych. Siedemdziesiąt osiem tygodni to maksymalny łączny okres świadczenia dla tej samej choroby w trzyletnim okresie rozliczeniowym — ten limit mówi,kiedy kasa chorych przestaje płacić.
Nie są to też limity rozłączne: sześć tygodni dalszej wypłaty wynagrodzenia wlicza się do 78 tygodni. Realny okres wypłaty z kasy chorych to więc najwyżej 72 tygodnie.
Co jeśli mieszkam w Polsce, ale pracuję w Niemczech?
Przepisy przewidują szczególny mechanizm dla osób, które według umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie są rezydentami Niemiec. Nie stosuje się go jednak automatycznie do każdego, kto mieszka za granicą. Warunkiem jest to, żeby prawo opodatkowania Krankengeld miało państwo rezydencji. Dopiero wtedy zamiast wynagrodzenia netto podstawą limitu staje się Regelentgelt pomniejszone o składki na ubezpieczenie społeczne. Jeżeli świadczenie nie podlega tam podatkowi, wraca zwykły limit od netto.
Umowa polsko-niemiecka przyznaje prawo opodatkowania świadczeń z niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego wyłącznie Niemcom. Przesłanka szczególnej reguły nie jest więc dla polskiego rezydenta spełniona i obowiązuje zwykły limit 90% niemieckiego wynagrodzenia netto. Dlatego kalkulator liczy tak samo dla rezydencji niemieckiej i polskiej.
Dla rezydencji w innym państwie kalkulator nie podaje wyniku jako pewnego, tylko oznacza go jako warunkowy — treść konkretnej umowy trzeba sprawdzić indywidualnie.
Kiedy kalkulator może nie dać dokładnego wyniku?
Wersja pierwsza obejmuje standardowy przypadek: pracownika zatrudnionego w Niemczech, objętego GKV, z miesięcznym stałym wynagrodzeniem. Poza zakresem pozostają:
- prywatne ubezpieczenie zdrowotne i Krankentagegeld,
- osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz ubezpieczone w KSK,
- zbieg Krankengeld z Arbeitslosengeld albo Kurzarbeitergeld,
- Kinderkrankengeld i Verletztengeld,
- Teilkrankengeld oraz projektowane zmiany na kolejne lata,
- bardzo nieregularne wynagrodzenie i nietypowe okresy rozliczeniowe.
W tych sytuacjach kalkulator nie pokazuje kwoty. Lepiej nie dać liczby, niż dać liczbę pozornie dokładną. Zasady, według których liczymy, opisujemy w metodologii serwisu.
Przykłady obliczeń
Trzy przypadki pokazują, jak zmienia się wynik w zależności od tego, który limit zadziała. Wszystkie zakładają jedno dziecko poniżej 25 lat.
Wiąże limit 90% netto
- Brutto miesięcznie
- 3000,00 €
- Netto miesięcznie
- 2100,00 €
- Regelentgelt dziennie
- 100,00 €
- 70% brutto
- 70,00 €
- 90% netto
- 63,00 €
- Ustawowe maksimum
- 135,63 €
- Krankengeld brutto dziennie
- 63,00 €
- Potrącenia (jedno dziecko)
- − 7,81 €
- Na rękę dziennie
- 55,19 €
- Na rękę za 30 dni
- 1655,70 €
Wiąże limit 70% brutto
- Brutto miesięcznie
- 2000,00 €
- Netto miesięcznie
- 1600,00 €
- Regelentgelt dziennie
- 66,67 €
- 70% brutto
- 46,67 €
- 90% netto
- 48,00 €
- Ustawowe maksimum
- 135,63 €
- Krankengeld brutto dziennie
- 46,67 €
- Potrącenia (jedno dziecko)
- − 5,79 €
- Na rękę dziennie
- 40,88 €
- Na rękę za 30 dni
- 1226,40 €
Wiąże ustawowe maksimum
- Brutto miesięcznie
- 12 000,00 €
- Netto miesięcznie
- 7000,00 €
- Regelentgelt po ograniczeniu do BBG
- 193,75 €
- 70% brutto
- 135,63 €
- 90% netto
- 210,00 €
- Ustawowe maksimum
- 135,63 €
- Krankengeld brutto dziennie
- 135,63 €
- Potrącenia (jedno dziecko)
- − 16,81 €
- Na rękę dziennie
- 118,82 €
- Na rękę za 30 dni
- 3564,60 €